Arto

El Vikipedio

Nuna versio (nereviziita)

La vorto arto venas el latina vorto ars (lerteco, metio, teknika scio). La greka vorto (tekne) kiu havis la saman sencon evoluis al malsama direkto gardante nur la nunan teĥnikan sencon. Arto evoluas al esprimiĝo de percepto de la beleco sed gardas ankaŭ la teĥnikan kaj spertagan sencon.

Vikicitaro enhavas citaĵojn por tiu ĉi artikolo.

Vidu Arto.

El tio, Arto havas 4 gravajn sencojn:

Enhavo

1 Arto : homa kreo
2 Arto : scioj kaj teĥnikoj
3 Arto : esprimo de beleco
4 Arto : verko aŭ aktivado, kiu kreas artaĵojn
5 tabelo de artoj kun iliaj ecoj
6 Vidu ankaŭ
7 Ekstera ligo

[redakti] Arto : homa kreo

La vorton "arto" oni ofte perceptas mala al "naturo". Tiele, oni povas nomi "arto" ĉion ne-naturan, devenantan de kreinto, aŭtoro, artisto.

[redakti] Arto : scioj kaj teĥnikoj

Arto estas aro de scioj kaj teĥnikoj necesaj por regi iun praktikon.

[redakti] Arto : esprimo de beleco

Arto : Maniero kiel per la verko de la homo esprimiĝas lia percepto de la belo.

[redakti] Arto : verko aŭ aktivado, kiu kreas artaĵojn

Tradicie oni nomis ilin belartoj. Ili estis ses : arkitekturo, skulpturo, pentrarto, poezio, muziko kaj danco. La moderna arta epoko multe ŝanĝis tiun percepton. Hodiaŭ Arto estas homa esprimilo aŭ komunikilo povanta havi kian ajn homan aktivon kiel bazon.

Kontraste al ĉiutagaĵoj artaĵo ne ŝanĝeblas sen perdi sian signifon, ekzemple: Por necesejo kiel uz-objekto, nek koloro nek formo aparte gravas - la funkcio samas; por necesejo montrata muzee kiel artaĵo tiaj ecoj ja havas signifon.

Arto
estas
ĉio homfarita
(kontraste al la naturo),
kiu ne estas unusence difinita per funkcio aŭ limiĝas je ĝi
(kontraste al la tekniko),
al kies kondiĉoj apartenas kaj alte evoluintaj teknika kapablo kaj spirita potenco
(kontraste al la metio),
kaj kiu distingiĝas per valideco por socio kaj individuo, sed ne malvalidigas per tio antaŭajn verkojn, nek devas pruvi la pravecon de aserto
(kontraste al la scienco).

[redakti] tabelo de artoj kun iliaj ecoj

	vortoj	dudimensieco	tridimensieco	sono	movo
beletro	jes	-	-	jes	-
bildliteraturo	jes	jes	-	-	-
origamio	-	jes	jes	-	-
pentrarto	-	jes	-	-	-
skulptarto	-	-	jes	-	-
kaligrafio	jes	jes	-	-	-
kinarto	jes	jes	jes	jes	jes
teatro	jes	jes	jes	jes	jes
pantomimo	-	-	jes	-	jes
danco	-	-	jes	jes	jes
cirkartoj	jes	jes	jes	jes	jes