Homo
El Vikipedio
 |
||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Troveblo de fosilioj: Plejstoceno - Nun | ||||||||||||||||||
 Bildo de viro kaj virino sur ŝildo sendita en la interstelan spacon kun la spacŝipo Pioneer 11.
|
||||||||||||||||||
| Biologia klasado | ||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||
| Konserva statuso | ||||||||||||||||||
|
Konserva statuso: Sekura
|
||||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||||
| Homo sapiens sapiens Linnaeus, 1758 |
Homo estas konscia, pensema, parolkomunikema animalo, subjekto de socio-historia agado kaj kulturo. Ĝi estas genro el la familio homedoj. El la genro homo nun vivas nur la specio Homo sapiens, karakterizata per vertikala teniĝo, racia inteligento kaj parolkapablo. Distinga karakterizo de la homo estas lia uzo de altnivela lingvo, lia kulturo kaj lia kapablo fari kompleksajn laborilojn kaj uzi ilin por influi la ĉirkaŭan medion (cetere aliaj animaloj, kiel la ĉimpanzo kapablas uzi simplajn ilojn).
La homo aperis rezulte de komplikaj kaj longdaŭraj historio-evoluaj procesoj (Vidu: Prahomo). La homo de moderna speco (Homo sapiens - "Homo racia") aperis antaŭ ĉirkaŭ 150 000 - 200 000 jaroj, laŭ iuj donitaĵoj eĉ pli frue.
La ĉefkonceptojn, rilatajn al homo, oni povas distingi je tri niveloj:
Enhavo |
[redakti] Homo, kiel viva estaĵo
Homa Korpo - Sano - Nutrado - Loĝado - Vesto - Homaj malsanoj - Homa anatomio - Viro - Virino
[redakti] Homo, kiel racia estaĵo
Percepto - Emocio - Volo - Animo - Agado
[redakti] Homo, kiel socia estaĵo
Homa Persono - Familio - Sociaj Rilatoj - Laboro - Ripozo
La nocio "Homo" estas neapartigebla disde la socio, kie li kunvivas kaj kies parto li estas, kaj ankaŭ disde kulturo, scienco, ekonomio kaj aliaj agadsferoj. Vidu ankaŭ: homaro.
[redakti] Vidu ankaŭ
[redakti] Proverbo
Ekzistas pluraj proverboj pri homo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili[1]:
 |
« Fiŝo serĉas dronon, homo serĉas bonon. »
|
|
« En infano vidiĝas, kia homo fariĝos. »
|
|
« Kiom da homoj, tiom da gustoj. »
|
 |
 |
[redakti] Aliaj projektoj
Vikicitaĵoj proponas citaĵojn de aŭ pri Homo
Komunejo proponas multimediajn dosierojn al temo sub la gloso Homo
[redakti] Eksteraj ligiloj
http://www.mnsu.edu/emuseum/biology/primates/primate_order.html- http://www.freerepublic.com/focus/f-news/966532/posts
- http://www.bgsu.edu/departments/chem/faculty/leontis/chem447/PDF_files/Jablonski_skin_color_2000.pdf
- http://www.cdc.gov/nchs/fastats/lifexpec.htm
[redakti] Referencoj