28 stycznia

28 stycznia jest 28. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 337 (w latach przestępnych 338) dni.

[edytuj] Święta

• imieniny: Agnieszka, Augustyn, Blizbor, Boguwola, Flawian, Ildefons, Jakub, Józef, Julian, Kalinik, Karol, Krzesąd, Leonid, Leonidas, Maria, Olimpia, Piotr, Radomir, Roger, Świedarg, Tomasz, Tyrs, Waleriusz i Walery
• Rwanda - Dzień Demokracji
• pierwszy dzień Światowego Tygodnia Mokradeł (do 2 lutego)
• Międzynarodowy Dzień Mobilizacji przeciwko Wojnie Nuklearnej

[edytuj] Urodzili się

• 1311 - Joanna II, królowa Nawarry (zm. 1349)
• 1457 - Henryk VII Tudor, król Anglii (zm. 1509)
• 1540 - Ludolph van Ceulen, holenderski matematyk (zm. 1610)
• 1600 - (lub 27 stycznia) Klemens IX, papież (zm. 1669)
• 1611 - Jan Heweliusz, polski astronom (zm. 1687)
• 1688 - Emanuel Swedenborg, szwedzki filozof (zm. 1772)
• 1717 - Mustafa III, sułtan Turcji (zm. 1774)
• 1755 - Samuel Tomasz Sömmering, niemiecki lekarz, fizyk, wynalazca (zm. 1830)
• 1768 - Fryderyk VI, król Danii i Norwegii (zm. 1839)
• 1791 - Ferdinand Herold, francuski kompozytor (zm. 1833)
• 1800 - Friedrich August Stüler, niemiecki architekt (zm. 1865)
• 1822 - Alexander Mackenzie, kanadyjski polityk, premier Kanady (zm. 1892)
• 1841 - Henry Morton Stanley, brytyjski dziennikarz, pisarz, badacz Afryki (zm. 1904)
• 1853 - José Martí, kubański pisarz, działacz wyzwoleńczy (zm. 1895)
• 1855 - William Seward Burroughs, amerykański wynalazca, przedsiębiorca (zm. 1898)
• 1867 - Antoni Leśniowski, polski chirurg (zm. 1940)
• 1872 - Piotr Czardynin, rosyjski reżyser filmowy, aktor (zm. 1934)
• 1873 - Colette, francuska pisarka (zm. 1954)
• 1878 - Walter Kollo, niemiecki kompozytor(zm. 1940)
• 1879 - Francis Picabia, francuski malarz, poeta (zm. 1953)
• 1885 - Władysław Raczkiewicz, polski polityk, prezydent Polski na uchodźstwie (zm. 1947)
• 1887 - Wasilij Czapajew, radziecki dowódca wojskowy (zm. 1919)
• 1887 - Artur Rubinstein, amerykański pianista pochodzenia polskiego (zm. 1982)
• 1889 - Leon Moszczeński, polski kontradmirał, dowódca Szefostwa Sanitarnego Marynarki Wojennej (zm. 1940)
• 1892 - Augusto Genina, włoski reżyser filmowy (zm. 1957)
• 1892 - Karol Korytowski, polski kontradmirał, uczestnik I wojny światowej, wojny polsko-bolszewickiej i II wojny światowej (zm. 1966)
• 1892 - Ernst Lubitsch, niemiecki reżyser filmowy (zm. 1947)
• 1897 - Walentin Katajew, rosyjski pisarz (zm. 1986)
• 1903 - Aleksander Kamiński, polski pedagog, harcmistrz, pisarz, żołnierz AK (zm. 1978)
• 1904 - Kazimierz Gołba, polski pisarz (zm. 1952)
• 1905 - Ellen Fairclough, kanadyjska polityk, minister (zm. 2004)
• 1906 - Robert Alton, amerykański reżyser filmowy (zm. 1957)
• 1907 - Constantin Regamey, szwajcarski kompozytor, krytyk muzyczny, indolog (zm. 1982)
• 1908 - Stanisław Wierzbowski, polski krajoznawca (zm. 1985)
• 1910 - Maria Kozaczkowa, polska poetka (zm. 1980)
• 1912 - Jackson Pollock, amerykański malarz (zm. 1956)
• 1915 - Janina Jarzynówna-Sobczak, polska tancerka, choreograf, aktorka, pedagog (zm. 2004)
• 1915 - Juliusz Krzyżewski, polski poeta (zm. 1944)
• 1915 - Mieczysław Ubysz, polski poeta, żołnierz AK, spiker powstańczej radiostacji Błyskawica, (zm. 1970)
• 1918 - Suzanne Flon, francuska aktorka (zm. 2005)
• 1922 - Robert Holley, amerykański biochemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1993)
• 1924 - Maria Fołtyn, polska śpiewaczka operowa (sopran), reżyserka operowa
• 1925 - Raja Ramanna, indyjski fizyk atomowy (zm. 2004)
• 1925 - Andrzej Stelmachowski, polski polityk, marszałek Senatu, minister edukacji narodowej
• 1926 - Władysław Findeisen, polski uczony, rektor Politechniki Warszawskiej
• 1926 - Wanda Szczuka-Pawłowska, polska choreografka, pedagog (zm. 2007)
• 1927 - Maria Łopatkowa, polska pedagog, pisarka, publicystka
• 1927 - Ronnie Scott, brytyjski saksofonista jazzowy (zm. 1996)
• 1927 - Hiroshi Teshigahara, japoński reżyser filmowy (zm. 2001)
• 1933 - Krzysztof Teodor Toeplitz, polski dziennikarz, publicysta, krytyk filmowy
• 1935 - David Lodge, brytyjski pisarz, krytyk literacki
• 1935 - Helena Maria Sawicka, polska plastyk, twórczyni ekslibrisów
• 1936 - Alan Alda, amerykański aktor, reżyser, pisarz
• 1936 - Ismail Kadare, albański pisarz
• 1936 - Edyta Wojtczak, polska dziennikarka, spikerka telewizyjna
• 1937 - Jerzy Jóźwiak, polski polityk, minister rynku wewnętrznego
• 1940 - Guido Bachmann, szwajcarski pisarz (zm. 2003)
• 1943 - Dick Taylor, brytyjski muzyk zespołu The Rolling Stones
• 1944 - Susan Howard, amerykańska aktorka
• 1944 - Sir John Tavener, brytyjski kompozytor
• 1945 - Marthe Keller, szwajcarska aktorka
• 1945 - Jarosław Kozłowski, polski rzeźbiarz
• 1945 - Robert Wyatt, brytyjski wokalista i perkusista zespołu Soft Machine
• 1948 - Michaił Barysznikow, rosyjski tancerz, choreograf
• 1948 - Rene Blattmann, boliwijski prawnik
• 1948 - Charles Taylor, liberyjski polityk, prezydent Liberii
• 1949 - Miedietbiek Kierimkułow, kirgiski polityk, premier Kirgistanu
• 1949 - Grzegorz Kołodko, polski ekonomista, polityk, minister finansów, wicepremier
• 1951 - Leonid Kadeniuk, ukraiński kosmonauta
• 1952 - Urszula Bartkiewicz, polska klawesynistka
• 1952 - Anna Onichimowska, polska pisarka
• 1953 - Richard Anconina, francuski aktor
• 1955 - Nicolas Sarkozy, francuski polityk, prezydent Francji
• 1956 - Peter Schilling, niemiecki piosenkarz i autor tekstów
• 1959 - Frank Darabont, amerykański reżyser filmowy
• 1962 - Maciej Czyżowicz, mistrz olimpijski w pięcioboju nowoczesnym z Barcelony 1992
• 1969 - Kachaber Cakadze, gruziński skoczek narciarski
• 1971 - Sebastian Florek, polski polityk
• 1976 - Rafał Trzaskalik, polski gitarzysta zespołu Łzy
• 1977 - Liliana Zagacka, polska lekkoatletka, zawodniczka trójskoku
• 1978 - Vanessa Villela, aktorka meksykańska
• 1978 - Gianluigi Buffon, włoski piłkarz, bramkarz, reprezentant Włoch
• 1978 - Jamie Carragher, angielski piłkarz, reprezentant Anglii
• 1980 - Nick Carter, amerykański wokalista zespołu Backstreet Boys
• 1981 - Marko Babić, chorwacki piłkarz, reprezentant Chorwacji
• 1981 - Elijah Wood, amerykański aktor
• 1983 - Virginie Pichet, francuska tenisistka
• 1985 - Abdessalam Benjelloun, marokański piłkarz

[edytuj] Zmarli

•   814 - Karol Wielki, król Franków, Burgundii i Longobardów, cesarz rzymski (ur. 742)
• 1061 - Spitygniew II, książę Czech (ur. 1031)
• 1065 - Mieszko Kazimierzowic, hipotetyczny książę Kujaw, syn Kazimierza I Odnowiciela (ur. 1045)
• 1188 - Ferdynand II, król Leónu (ur. 1137)
• 1204 - Izaak II Angelos, cesarz bizantyjski (ur. 1156)
• 1271 - Izabela Aragońska, królowa Francji, żona Filipa III (ur. 1247)
• 1488 - Jan Rzeszowski, polski duchowny katolicki, podskarbi wielki koronny, biskup krakowski (ur. ok. 1411)
• 1547 - Henryk VIII Tudor, król Anglii (ur. 1491)
• 1596 - Sir Francis Drake, angielski żeglarz, korsarz w oficjalnej służbie korony angielskiej, wiceadmirał (ur. ok. 1543)
• 1621 - Paweł V, papież (ur. 1550/1552)
• 1687 - Jan Heweliusz, polski astronom (ur. 1611)
• 1819 - Jan Kiliński, polski pułkownik, przywódca insurekcji warszawskiej, uczestnik powstania kościuszkowskiego (ur. 1760)
• 1864 - Benoît Clapeyron, francuski matematyk, fizyk (ur. 1799)
• 1876 - Franciszek Deák, węgierski polityk (ur. 1803)
• 1885 - Charles Gordon, angielski generał (ur. 1833)
• 1886 - Stanisław Kunicki, polski działacz robotniczy i rewolucyjny (ur. 1861)
• 1898 - Julius Albert Licht, niemiecki architekt (ur. 1821)
• 1901 - Ludwika Godlewska, polska pisarka (ur. 1863)
• 1903 - Jean Robert Planquette, francuski kompozytor (ur. 1848)
• 1910 - Alfredo Capelli, włoski matematyk (ur. 1855)
• 1919 - Franz Mehring, niemiecki filozof, teoretyk i historyk marksistowski, współtwórca Komunistycznej Partii Niemiec (ur. 1846)
• 1928 - Vicente Blasco Ibáñez, hiszpański pisarz (ur. 1867)
• 1939 - William Butler Yeats, irlandzki pisarz, filozof (ur. 1865)
• 1940 - Gustaw Manitius, polski duchowny luterański (ur. 1880)
• 1947 - Reynaldo Hahn, francuski kompozytor (ur. 1875)
• 1950 - Nikołaj Łuzin, rosyjski matematyk (ur. 1883)
• 1951 - Carl Gustaf Mannerheim, fiński dowódca wojskowy, polityk, regent i prezydent Finlandii (ur. 1867)
• 1951 - Henryk Raabe, polski zoolog, działacz społeczny, polityk (ur. 1882)
• 1953 - James Scullin, australijski polityk, premier Australii (ur. 1876)
• 1954 - Eugeniusz Romer, polski geograf, kartograf, profesor Uniwersytetu Lwowskiego i Uniwersytetu Jagiellońskiego (ur. 1871)
• 1963 - John Farrow, amerykański reżyser filmowy (ur. 1904)
• 1965 - Maxime Weygand, francuski generał, polityk, minister obrony w rządzie Vichy (ur. 1867)
• 1971 - Charles Garland, amerykański tenisista (ur. 1898)
• 1971 - Stanisław Vincenz, polski pisarz, filozof, tłumacz (ur. 1888)
• 1972 - Dino Buzzati, włoski pisarz, dziennikarz (ur. 1906)
• 1977 - Józef Kapeniak, polski pisarz (ur. 1906)
• 1983 - Frank Forde, australijski polityk, premier Australii (ur. 1890)
• 1983 - Billy Fury, angielski muzyk (ur. 1940)
• 1986 - ofiary katastrofy promu Challenger:
  • Greg Jarvis, amerykański astronauta (ur. 1944)
  • Christa McAuliffe, amerykańska nauczycielka, astronautka (ur. 1948)
  • Ronald McNair, amerykański astronauta (ur. 1950)
  • Ellison Onizuka, amerykański astronauta (ur. 1946)
  • Judith Resnik, amerykańska astronautka (ur. 1949)
  • Francis Scobee, amerykański astronauta (ur. 1939)
  • Michael John Smith, amerykański astronauta (ur. 1945)
• 1989 - Jerzy Abratowski, polski kompozytor (ur. 1929)
• 1990 - Edward Szymkowiak, polski piłkarz, bramkarz, reprezentant Polski (ur. 1932)
• 1994 - Hal Smith, amerykański aktor (ur. 1916)
• 1996 - Josif Brodski, rosyjski poeta, laureat Nagrody Nobla (ur. 1940)
• 1997 - Irena Byrska, polska aktorka, reżyserka teatralna, pedagog (ur. 1901)
• 1997 - Mikel Koliqi, albański duchowny katolicki, kardynał (ur. 1902)
• 1998 - Jerry Siegel, amerykański rysownik komiksów (ur. 1914)
• 1999 - František Vláčil, czeski reżyser filmowy (ur. 1924)
• 2001 - Ranko Marinković, chorwacki pisarz (ur. 1913)
• 2002 - Astrid Lindgren, szwedzka pisarka (ur. 1907)
• 2003 - Miloš Milutinović, jugosłowiański trener piłkarski (ur. 1933)
• 2004 - Krzysztof Dzierżawski, polski ekonomista (ur. 1948)
• 2004 - Yukihiko Ikeda, japoński polityk, minister spraw zagranicznych (ur. 1937)
• 2004 - Mel Pritchard, brytyjski perkusista zespołu Barclay James Harvest (ur. 1948)
• 2005 - Jim Capaldi, brytyjski perkusista i wokalista zespołu Traffic (ur. 1944)
• 2005 - Jacques Villeret, francuski aktor (ur 1951)
• 2006 - Henry McGee, brytyjski aktor (ur. 1928)
• 2007 - Carlo Clerici, szwajcarski kolarz (ur. 1929)
• 2007 - Zdzisław Klucznik, polski aktor (ur. 1919)
• 2007 - Omkar Prasad Nayyar, indyjski kompozytor muzyki filmowej (ur. 1926)
• 2007 - Karel Svoboda, czeski kompozytor (ur. 1938)
• 2008 - Christodoulos I, grecki duchowny prawosławny, arcybiskup Aten, zwierzchnik greckiego kościoła prawosławnego (ur. 1939)
• 2008 - Antoni Podraza, polski historyk, honorowy prezes PSL (ur. 1920)
• 2008 - Józef Polok, polski aktor, satyryk, muzyk zespołu Kapela ze Śląska (ur. 1958)

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

Oryginalny dokument Aktu Konfederacji warszawskiej

• 1573 - podpisano konfederację warszawską, akt polityczny gwarantujący tolerancję religijną.
• 1886 - w warszawskiej Cytadeli stracono Stanisława Kunickiego, współzałożyciela I Proletariatu.
• 1905 - PPS ogłosiła strajk powszechny, co stało się początkiem rewolucji w Królestwie Polskim.
• 1937 - antysemickie ekscesy na Uniwersytecie Warszawskim i Politechnice Warszawskiej.
• 1950 - na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie odsłonięto zrekonstruowany pomnik Adama Mickiewicza.
• 2003 - lawina śnieżna pod Rysami zasypała uczestników szkolnej wyprawy. Zginęło 8 osób.
• 2006 - katastrofa budowlana na Śląsku - zawalił się dach hali Międzynarodowych Targów Katowickich.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

• 1547 - Edward VI został królem Anglii.
• 1724 - Piotr Wielki wydał dekret o utworzeniu Petersburskiego Uniwersytetu Państwowego.
• 1813 - ukazała się drukiem Duma i uprzedzenie, najpopularniejsza powieść angielskiej pisarki Jane Austen.
• 1846 - miała miejsce bitwa pod Alival.
• 1914 - pierwsi mieszkańcy wprowadzili się do Beverly Hills (Kalifornia), dzielnicy bogaczy i sław.
• 1915 - decyzją Kongresu USA utworzono Straż Wybrzeża Stanów Zjednoczonych.
• 1918 - przemianowanie Gwardii Czerwonej na Armię Czerwoną.
• 1956 - Niemiecka Republika Demokratyczna została przyjęta do Układu Warszawskiego.
• 1981 - William J. Casey został dyrektorem CIA.
• 1986 - podczas startu eksplodował wahadłowiec Challenger. Zginęło 7 astronautów.