Iglaste

Iglaste
Sosna górska (Pinus mugo mugo)
Systematyka
Domena	jądrowce
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	naczyniowe
Nadgromada	nasienne
Gromada	nagonasienne
Podgromada	nagonasienne drobnolistne
Klasa	iglaste
Nazwa systematyczna
Pinopsida Burnett
pub. 1835
Synonimy
Coniferopsida, Gymnospermae
Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons

Iglaste, szpilkowe (Pinopsida Burnett, dawniej Coniferopsida) - klasa drzew lub krzewów należących do typu (gromady) nagonasiennych. Należy do niej ok. 600 gatunków.

[edytuj] Charakterystyka

Pokrój 

Szpilkowe to w przeważającej części drzewa, osiągające największe w świecie roślin wysokości (sekwoja osiąga 100 m.). Nieliczne są krzewy.

Pień 

Rdzeń wykształcony jest słabo, prawie cała masa pnia wykształcona jest z drewna wtórnego.

Liście 

Drobne, szpilkowate lub łuskowate, rzadko opadają co roku (modrzew). Bardzo rzadko liście są duże i płaskie. Występuje w nich charakterystyczna tkanka transfuzyjna, która otacza wiązki przewodzące.

Kwiaty 

Rozdzielnopłciowe, które są zebrane w szyszkach męskich i żeńskich. Męskie narządy rozrodcze mają postać łusek lub tarczek, do których przyczepione są mikrosporangia. Grupa łusek lub tarczek tworzy strobil, rzadko łączą się one w strobil złożony (sosna).

Drewno 

Posiada przewody żywiczne.

[edytuj] Współczesne nazewnictwo

Współczesne zasady nomenklatury biologicznej wymagają, by nazwy wyższych taksonów wywodzić od typowego rodzaju, którym zarówno dla Pinophyta jak i dla Pinopsida jest sosna (Pinus). Stąd też istotna zmiana, jaką jest zaniechanie posługiwania się terminami Gymnospermae i Coniferopsida.

[edytuj] Systematyka

Podział wg Jamesa Reveala^[1]

• Podklasa: Pinidae Cronquist
  • Rząd: araukariowce (Araucariales Gorozh.)
    • Podrząd: Araucariineae Luerss.
      • Rodzina: araukariowate, igławowate (Araucariaceae Henkel & W. Hochst.)
  • Rząd: głowocisowce (Cephalotaxales Takht. ex Reveal)
    • • Rodzina: głowocisowate (Cephalotaxaceae Neger)
  • Rząd: cyprysowce (Cupressales Bromhead)
    • • Rodzina: cyprysowate (Cupressaceae Rich. ex Bartl.)
        • Podrodzina: cypryśnikowate (Taxodiaceae Rich. ex Sweet)
  • Rząd: sosnowce, szpilkowce (Pinales Dumort.)
    • Podrząd: Pinineae Vines
      • Rodzina: sosnowate (Pinaceae Lindl., Abietaceae)
      • Rodzina: lebachiowate (Lebachiaceae) (rośliny kopalne)
      • Rodzina: wolcjowate (Voltziaceae) (rośliny kopalne)
      • Rodzina: Cheirolepidaceae (rośliny kopalne)
      • Rodzina: Protopinaceae (rośliny kopalne)
  • Rząd: zastrzalinowce (Podocarpales Pulle ex Reveal)
    • • Rodzina: podokarpowate, zastrzalinowate (Podocarpaceae Endl.)
      • Rodzina: Phyllocladaceae Bessey
  • Rząd: sośnicowce (Sciadopityales Takht. ex Reveal)
    • • Rodzina: sośnicowate (Sciadopityaceae Luerss.)
• Podklasa: cisowe (Taxidae Ehrend. ex Reveal)
  • Rząd: cisowce (Taxales Knobl.)
    • • Rodzina: cisowate (Taxaceae Gray)

Drzewo filogenetyczne iglastych (Farjon (2003), Quinn & Price (2003) i Price (2003)).

Systematyka iglastych jest przedmiotem nieustannej dyskusji, dlatego też istnieje kilka systemów klasyfikacji klasy Pinopsida. Jeden z nich^{[potrzebne źródło]}, zakładający istnienie typów (gromad): Cycadophyta, Ginkgophyta, Gnetophyta i Magnoliophyta oraz Pinophyta - nagonasienne właściwe, zalicza do tych ostatnich tylko jedną klasę współcześnie żyjących roślin, a mianowicie iglaste (Pinopsida).

Iglaste w przeszłości dzielono także na dwa rzędy^[2]: sosnowce (Pinales) i cisowce (Taxales), ten drugi zawierający tylko jedną rodzinę, cisowatych. Taka interpretacja systematyki tej grupy sprawiała, że iglaste były grupą polifiletyczną. Alternatywny podział proponował^{[potrzebne źródło]} wyróżnienie trzech rzędów: iglaste (z rodziną Pinaceae), araukariowce (z Araucariaceae i Podocarpaceae) oraz cisowców, zawierających pozostałe rodziny.

Duże uznanie znalazła tendencja polegająca na zgrupowaniu wszystkich rodzin w jednym rzędzie - sosnowce, szpilkowce (Pinales)^[3][2].

Przypisy